Makat Siğili Kondilom Nedir

Makat siğili, insan papilloma virüsünün (HPV) bazı tiplerinin makat çevresinde veya anal kanalda oluşturduğu anogenital siğillerdir. Bu lezyonların tıbbi adı kondilom ya da kondiloma aküminatumdur. Başlangıçta küçük ve fark edilmesi güç olabilir; zaman içinde büyüyebilir, sayısı artabilir veya kümeler oluşturabilir.

Anogenital siğillerin büyük bölümü düşük riskli HPV tipleri 6 ve 11 ile ilişkilidir. Bu tipler genellikle kanser nedeni değildir. Bununla birlikte farklı HPV tipleri aynı kişide birlikte bulunabilir ve siğile benzeyen bazı lezyonlar kanser öncüsü veya kötü huylu hastalıklarla karışabilir. Bu nedenle tanının muayeneyle doğrulanması önemlidir.

Tedavi kararı; siğillerin yeri, sayısı, büyüklüğü, anal kanal içinde bulunup bulunmaması, hastanın bağışıklık durumu ve önceki tedaviler dikkate alınarak verilir. Görünür siğiller tedavi edilebilse de tedavi HPV enfeksiyonunun hemen ve tamamen ortadan kalktığını garanti etmez.

Kondilom ile Makat Siğili Aynı mıdır

Kondilom, HPV’ye bağlı anogenital siğiller için kullanılan tıbbi bir terimdir. Makat çevresinde veya anal kanalda gelişen kondilomlar makat siğili ya da anal siğil olarak adlandırılır. Dolayısıyla makat siğili ayrı bir hastalık değil, kondilomun yerleşim yerine göre kullanılan adıdır.

Kondilomlar makat dışında penis, skrotum, kasık, perine ve vulva gibi anogenital bölgelerde de görülebilir. Vajina ve rahim ağzındaki lezyonlar ise kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Makat Siğili Neden Olur

Makat siğilinin nedeni HPV enfeksiyonudur. HPV, deri ve mukozaları enfekte edebilen 200’den fazla tipi bulunan geniş bir virüs grubudur. Anogenital siğillerin yaklaşık yüzde 90’ı HPV tip 6 ve 11 ile ilişkilidir. Bunlar düşük riskli HPV tipleri olarak sınıflandırılır.

HPV ile karşılaşan herkeste siğil gelişmez. Bağışıklık sisteminin durumu, sigara kullanımı, enfeksiyonun yerleşimi ve kişisel özellikler görünür lezyon gelişimini etkileyebilir. Bağışıklığı baskılanmış kişilerde lezyonlar daha yaygın olabilir, tedaviye daha dirençli seyredebilir ve daha sık tekrarlayabilir.

HPV nedir, nasıl bulaşır? başlıklı yazımızda virüsün tipleri, bulaşma yolları ve yüksek riskli HPV enfeksiyonları ayrıca ele alınacaktır.

Makat Siğili Nasıl Bulaşır

Anogenital HPV çoğunlukla enfekte deri veya mukozayla yakın temas sırasında bulaşır. Vajinal, anal veya oral cinsel temas önemli bulaşma yollarıdır. Bulaşma için görünür bir siğilin bulunması şart değildir; kişi belirti göstermeden de HPV taşıyabilir.

Prezervatif kullanımı bulaşma riskini azaltabilir ancak temas edebilecek bütün genital ve perianal deriyi kapatmadığı için tam koruma sağlamaz. Siğiller, HPV ile karşılaşmadan haftalar veya aylar sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle lezyonların görülmesi enfeksiyonun ne zaman veya kimden alındığını göstermez ve partner sadakati hakkında tek başına yorum yapılmasına uygun değildir.

Anal İlişki Olmadan Makat Siğili Olur mu

Evet. Anal cinsel temas makat bölgesinin HPV ile karşılaşma yollarından biridir ancak tek yol değildir. Yakın anogenital deri teması ve virüsün komşu genital bölgeden perianal alana taşınması da rol oynayabilir. Anal kanal içinde kondilom bulunması da tek başına kişinin anal ilişki öyküsü hakkında kesin bilgi vermez.

Makat Siğili Nasıl Görünür

Kondilomlar tek veya çok sayıda; düz, kabarık, saplı ya da düzensiz yüzeyli olabilir. Genellikle deri renginde, pembe veya açık kahverengidir. Küçük lezyonlar toplu iğne başı büyüklüğünde olabilirken, büyüyen ve birleşen lezyonlar karnabahar benzeri kümeler oluşturabilir.

Görünüm tek başına her zaman yeterli değildir. Hemoroid, anal deri katlantısı, molluskum kontagiozum, sifilize bağlı kondiloma lata, et beni ve bazı kanser öncüsü veya kötü huylu lezyonlar siğille karışabilir.

Makat Siğili Belirtileri Nelerdir

Küçük kondilomlar hiçbir şikâyete yol açmayabilir. Bazı kişiler lezyonları yalnızca temizlik sırasında fark eder. Siğillerin sayısı, büyüklüğü ve yerleşimine göre şu belirtiler görülebilir:

• Makat çevresinde ele gelen küçük kabarıklıklar

• Düzensiz veya karnabahar benzeri oluşumlar

• Kaşıntı, tahriş veya nemlilik hissi

• Temizlik sırasında pürüzlü bir yüzey fark edilmesi

• Az miktarda kanama veya akıntı

• Büyük lezyonlarda ağrı ve rahatsızlık

• Anal kanal lezyonlarında dışkılama sırasında rahatsızlık

Kanama, ülserleşme, sertlik, renk değişikliği veya hızla büyüme tipik bir siğil gibi değerlendirilmemeli ve muayene geciktirilmemelidir.

Makat Kanalında Kondilom Olabilir mi

Kondilomlar yalnızca makat çevresindeki deride değil, anal kanal içinde de bulunabilir. Dışarıdaki lezyonların görünümü anal kanalın tamamı hakkında bilgi vermez. Anal kenardaki siğillerin iç sınırı görülemiyorsa veya kanama, akıntı, tahriş ve anal kanal yakınmaları varsa parmakla muayene ve anoskopi ya da proktoskopi ile iç bölümün değerlendirilmesi gerekebilir.

Her hastaya aynı inceleme yapılması zorunlu değildir. Değerlendirmenin kapsamı lezyonların yerleşimine, şikâyetlere ve muayene bulgularına göre belirlenir.

Makat Siğili Hangi Hastalıklarla Karışabilir

• Hemoroid ve anal deri katlantıları

• Et beni ve diğer iyi huylu deri oluşumları

• Molluskum kontagiozum

• Sifilize bağlı kondiloma lata

• Seboreik keratoz ve benzeri dermatolojik lezyonlar

• Anal intraepitelyal neoplazi ve diğer kanser öncüsü değişiklikler

• Anal bölgenin kötü huylu tümörleri

Siğil olduğu düşünülerek reçetesiz yakıcı ürün uygulanması, farklı bir hastalığın tanısını geciktirebilir ve hassas bölgede ciddi tahrişe neden olabilir.

Makat Siğili Tanısı Nasıl Konur

Fizik muayene

Tanı çoğunlukla iyi aydınlatılmış ortamda yapılan gözle inceleme ve fizik muayeneyle konur. Lezyonların sayısı, büyüklüğü, görünümü ve yerleşimi değerlendirilir. Küçük lezyonlarda büyütme sağlayan dermatoskop gibi araçlardan yararlanılabilir.

Anal kanal değerlendirmesi

Anal kenardaki lezyonların üst sınırı görülemiyorsa veya anal kanal belirtileri bulunuyorsa parmakla muayene ve anoskopi ya da proktoskopi düşünülebilir. Amaç, gözle görülmeyen iç lezyonları ve benzer şikâyetlere yol açabilecek başka hastalıkları araştırmaktır.

Biyopsi ne zaman gerekir

Her kondilom hastasında biyopsi gerekmez. Tanı belirsizse, lezyon pigmentli, sert, zemine yapışık, ülserli veya kanamalıysa; tedaviye yanıt vermiyorsa ya da tedavi sırasında kötüleşiyorsa biyopsi yapılabilir. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde biyopsi gereksinimi daha dikkatli değerlendirilir.

HPV testi gerekli midir

HPV DNA testi, anogenital siğil tanısını doğrulamak veya tedavi yöntemini seçmek için rutin olarak önerilmez. HPV testleri esas olarak rahim ağzı kanseri taraması ve ilgili klinik takiplerde kullanılır. Makat siğilinin tanısında klinik muayene, gerekli durumlarda ise biyopsi belirleyicidir.

Makat Siğili Nasıl Tedavi Edilir

Tedavinin amacı görünür siğilleri ortadan kaldırmak ve varsa kaşıntı, kanama, tahriş gibi yakınmaları azaltmaktır. Tedavi HPV’nin vücuttan hemen temizlenmesini veya ileride tekrar görülmeyeceğini garanti etmez.

Dış bölgede bulunan ve tanısı doğrulanmış seçilmiş lezyonlarda reçeteli bölgesel ilaçlar kullanılabilir. Hekim tarafından uygulanan seçenekler arasında kriyoterapi, elektrokoter veya elektros cerrahi, radyofrekans, lazer ve cerrahi çıkarma bulunabilir. Anal kanal içindeki lezyonlarda tedavi mutlaka hekim tarafından planlanmalıdır.

Herkes için geçerli tek bir en iyi yöntem yoktur. Seçim; lezyonların yeri, büyüklüğü ve sayısı, hastanın tercihi, önceki tedaviler, olası yan etkiler, gebelik ve bağışıklık durumu gibi etkenlere göre yapılır.

Kondilom tedavisi yöntemleri, uygulama süreçleri ve işlem sonrası bakım ayrı yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Makat Siğili Kendiliğinden Geçer mi

Bazı anogenital siğiller bağışıklık sisteminin etkisiyle kendiliğinden gerileyebilir. Bazıları ise uzun süre aynı kalabilir, büyüyebilir veya sayıca artabilir. Bekleme seçeneği; tanının kesin olduğu, lezyonların küçük olduğu ve hastanın takip edilebildiği seçilmiş durumlarda hekimle birlikte değerlendirilebilir.

Kondilom Tedaviden Sonra Tekrarlar mı

Evet. Tedaviden sonra yeni siğiller ortaya çıkabilir. Bunun nedeni tedavinin görünür lezyonları hedeflemesi, çevrede gözle görülmeyen HPV ile enfekte alanların bulunabilmesi veya yeni bir HPV enfeksiyonu edinilmesi olabilir. Tekrarlama özellikle ilk aylarda görülebilir.

Yaygın lezyonlar, sigara kullanımı, bağışıklığın baskılanması ve HIV enfeksiyonu gibi durumlar tekrarlama ve tedaviye dirençle ilişkili olabilir. Kontrol sıklığı herkeste aynı değildir; lezyonların yaygınlığına ve uygulanan tedaviye göre planlanır.

Kondilom tekrarlar mı? başlıklı yazımızda tekrar nedenleri ve takip süreci ayrıca ele alınacaktır.

Makat Siğili Kansere Dönüşür mü

Tipik anogenital siğillerin büyük bölümünden sorumlu HPV 6 ve 11 düşük riskli tiplerdir ve genellikle kanserle ilişkili değildir. Yüksek riskli HPV tipleri ise anal kanal, rahim ağzı, penis, vulva ve ağız-boğaz bölgesinde kanser öncüsü değişiklikler ve kanser gelişimiyle ilişkilidir.

Kondilom ile anal kanser aynı hastalık değildir. Bununla birlikte düşük ve yüksek riskli HPV tipleri birlikte bulunabilir; ayrıca kanser öncüsü veya kötü huylu lezyonlar siğile benzeyebilir. Sert, ülserli, kanayan, renk değiştiren, hızla büyüyen veya tedaviye yanıt vermeyen lezyonlar biyopsi açısından değerlendirilmelidir.

HPV Aşısı Makat Siğilinden Korur mu

HPV aşısı, aşı kapsamındaki HPV tipleriyle oluşacak yeni enfeksiyonların ve bunlara bağlı hastalıkların önlenmesine yardımcı olur. Aşı mevcut HPV enfeksiyonunu veya oluşmuş kondilomları tedavi etmez. Daha önce kondilom geçirmiş olmak da kişinin aşı kapsamındaki bütün HPV tipleriyle karşılaştığı anlamına gelmez.

Aşının uygunluğu, doz sayısı ve zamanlaması yaşa, önceki aşılanma durumuna, gebeliğe ve bağışıklık durumuna göre değerlendirilmelidir.

HPV aşısı hakkında yaş grupları, dozlar ve mevcut enfeksiyon üzerindeki etkisi ayrı yazımızda açıklanacaktır.

Makat Siğili İçin Hangi Doktora Gidilir

Makat çevresinde veya anal kanalda siğil benzeri oluşumlar için genel cerrahi uzmanına, özellikle proktoloji alanında çalışan bir hekime başvurulabilir. Deri lezyonlarının ayırıcı tanısında dermatoloji; HIV ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların değerlendirilmesinde enfeksiyon hastalıkları uzmanı katkı sağlayabilir.

Vajinal veya rahim ağzı lezyonları kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Kliniğimizde vajinal ve servikal siğil muayenesi yapılmamaktadır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• Yeni fark edilen veya sayısı artan siğil benzeri oluşumlar

• Kanayan, ülserleşen, sertleşen veya renk değiştiren lezyonlar

• Hızlı büyüme ya da geniş bir alana yayılma

• Anal kanalda dolgunluk, akıntı, kanama veya dışkılama yakınmaları

• Bağışıklık sisteminin baskılanmış olması veya HIV enfeksiyonu

• Uygulanan tedaviye yanıt alınamaması ya da tedavi sırasında kötüleşme

Sık Sorulan Sorular

Makat siğili hemoroid ile karışır mı

Evet. Anal deri katlantıları ve bazı dış hemoroidler siğil sanılabilir. Yüzey yapısı ve yerleşim farklı olsa da kesin ayrım için muayene gerekir.

Makat siğili tehlikeli midir

Kondilomların çoğu iyi huyludur. Ancak yayılabilir, tekrarlayabilir ve ciddi hastalıklarla karışabilir. Atipik lezyonların değerlendirilmesi önemlidir.

Partnerin muayene olması gerekir mi

Mevcut partner bilgilendirilebilir. Partnerde görünür lezyon veya başka bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon belirtisi varsa muayene önerilir. Görünür lezyonu olmayan partner için rutin HPV testi veya otomatik tedavi önerilmez.

Tedavi sırasında cinsel ilişkiye girilebilir mi

Tedavi bölgesindeki yara iyileşene ve ağrı veya tahriş geçene kadar cinsel temasa ara verilmesi uygun olabilir. Prezervatif bulaşma riskini azaltabilir ancak tamamen ortadan kaldırmaz.

Makat siğili için evde ilaç kullanılabilir mi

Yalnızca tanısı doğrulanmış, dışarıdan ulaşılabilen seçilmiş lezyonlarda hekim tarafından reçete edilen ilaçlar kullanılabilir. El ve ayak siğilleri için satılan yakıcı ürünler anogenital bölgeye uygulanmamalıdır. Anal kanal içine hasta tarafından ilaç sürülmemelidir.

HPV testi yaptırmak gerekir mi

HPV testi anogenital siğil tanısını doğrulamak için rutin olarak kullanılmaz. Test gereksinimi, rahim ağzı taraması veya başka klinik nedenler bulunuyorsa ilgili uzman tarafından değerlendirilir.

Bilimsel Kaynaklar

Centers for Disease Control and Prevention. (2021). Anogenital warts. In Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/anogenital-warts.htm

Nugent, D., et al. (2024). British Association for Sexual Health and HIV national guideline for the management of anogenital warts in adults. International Journal of STD & AIDS. https://doi.org/10.1177/09564624241233338

World Health Organization. (2024). Recommendations for the treatment of Trichomonas vaginalis, Mycoplasma genitalium, Candida albicans, bacterial vaginosis and human papillomavirus (anogenital warts). https://www.who.int/publications/i/item/9789240096370

World Health Organization. (2024). Human papillomavirus and cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer

Centers for Disease Control and Prevention. (2024). HPV vaccine recommendations. https://www.cdc.gov/hpv/hcp/vaccination-considerations/